© 2017 by Rob van Zon.

Bek- en verenziekte (PBFD)

Bek- en verenziekte, ook wel PBFD (Psittacine Beak and Feather Disease) genoemd, is een gevaarlijke en besmettelijke ziekte. De verwekker van de ziekte is een Circo-virus. Veel papegaaiachtigen, papegaaien en parkieten, zijn gevoelig voor het virus.

De bekendste vorm van de ziekte is de chronische vorm: In de loop der tijd krijgen de zieke vogels een steeds slechter verenpak. De veren worden afwijkend, het poederdons verdwijnt en de vogels worden steeds kaler. Er kunnen ook afwijkingen aan de snavel ontstaan. Ook het immuunsysteem steeds slechter, waardoor deze kromsnavels steeds bevattelijker worden voor andere infecties met bijvoorbeeld bacteriën of schimmels.

Een andere uitingsvorm van de ziekte is de acute vorm: Met name jonge vogels worden acuut ziek en overlijden soms al binnen 1 week. Deze vorm wordt vaak gezien bij grijze roodstaart papegaaien.

Besmetting met het virus vindt plaats via stof van de veren en ontlasting. Het virus kan zeer lang besmettelijk blijven in de omgeving.

De diagnose kan door de vogelarts worden gesteld door middel van laboratoriumonderzoek van bloed of veren. Het bloedonderzoek is het betrouwbaarst. Bij het testen van veren is de kans groter op een ten onrechte positief geteste vogel, doordat er veerpoeder of ontlasting van andere besmette vogels op de veren van de geteste vogel terecht zijn gekomen.

Wanneer een vogel besmet is met het Circo-virus, kunnen er meerdere scenario's ontstaan. Met name jonge vogels worden soms acuut ziek en overlijden vaak snel, ondanks een eventuele ondersteunende therapie. Andere vogels worden pas na lange tijd ziek en ontwikkelen de chronische vorm van de ziekte, waarbij ze soms nog vele jaren kunnen leven. Gelukkig zijn er ook veel papegaaiachtigen die genezen van de virusinfectie. Dit gebeurt meestal voordat er überhaupt zichtbare ziekteverschijnselen zijn opgetreden (de bloedtest is dan wel positief), maar kan bij bepaalde soorten ook gebeuren nadat ze al uitwendige symptomen hebben ontwikkeld. Waarschijnlijk speelt de toestand van het immuunsysteem hier een grote rol in en mogelijk ook verschillende varianten van het virus. Mogelijk blijven sommige genezen vogels wel besmettelijk voor andere vogels.

Momenteel is er geen doeltreffende genezende therapie voor papegaaien en parkieten met Bek- en Verenziekte. De therapie is met name ondersteunend, waarbij bijvoorbeeld secundaire infecties door bacteriën en schimmels worden behandeld. Verder is het natuurlijk ontzettend belangrijk om door middel van gezonde voeding en leefomstandigheden (stress!) het immuunsysteem zo goed mogelijk te laten functioneren.

 

Er wordt onderzoek gedaan naar bepaalde medicijnen die het immuunsysteem helpen bij de bestrijding van het virus; Mogelijk gaat dit leiden tot een echte genezende therapie in de toekomst. Hopelijk komt er in de toekomst ook een vaccin tegen PBFD op de markt, hier is al wel onderzoek naar gedaan.

 

Vanwege het grote besmettingsgevaar, is het belangrijk om papegaaien en parkieten te testen op PBFD voordat ze met elkaar in contact komen. Nieuwe vogels kunnen het beste eerst getest worden op een besmetting met het Cirocvirus, en vervolgens in quarantaine worden gehouden totdat de uitslag bekend is. Mocht een verder ogenschijnlijk gezonde vogel toch een positieve bloedtest hebben (dat wil zeggen dat het virus wel aanwezig is), dan kan na 3 maanden opnieuw worden getest. Een aantal vogels zal het virus dan inmiddels zelf zijn kwijtgeraakt.