© 2017 by Rob van Zon.

Hobby pluimvee

Steeds vaker wordt hobby-pluimvee niet meer in hok of schuur gehouden, maar grotendeels buiten.

Kippen, fazanten, kwartels, eenden, ganzen en zwanen lopen vaak vrolijk rond in een tuin of relatief open buitenverblijf. Dit heerlijke “buitenleven” brengt naast de natuurlijk enorme voordelen op het gebied van welzijn, echter helaas ook risico’s met zich mee.

De vogels worden vaak blootgesteld aan parasieten (bijvoorbeeld wormen, coccidiose) en andere besmettelijke ziektes. Besmettingen kunnen optreden door het aankopen van nieuwe vogels, maar ook door bijvoorbeeld contact met wilde vogels of knaagdieren. Doordat het pluimvee vaak lange tijd op een relatief klein grondgebied leeft, kan er een behoorlijke parasitaire druk ontstaan door continue bevuiling van de bodem en vervolgens her-besmetting vanuit de bodem. Met name nieuwe vogels die nog geen weerstand hebben tegen deze parasieten (bijvoorbeeld kippen die uit de industrie gered worden), lopen een behoorlijk risico op bijvoorbeeld coccidiose als ze op een zwaar besmet perceel worden geplaatst.

Vogels houden ziekteverschijnselen zo lang mogelijk verborgen voor de omgeving. Als prooidier trek je daardoor minder de aandacht van roofdieren. Dit natuurlijke instinct zorgt er helaas voor dat ook oplettende eigenaren vaak pas in een laat stadium kunnen zien dat een vogel ziek is. Uiteraard geldt ook bij pluimvee dat voorkomen beter is dan genezen. Het is daarom verstandig om bij ziekteverschijnselen, teruglopende ei-productie of veranderd gedrag direct contact op te nemen. Ook als er geen problemen zijn, is belangrijk om de omstandigheden waaronder pluimvee gehouden wordt zo veilig mogelijk te houden, en door middel van o.a. controles van de ontlasting op wormeieren en coccidiën en indien nodig behandelingen de infecties onder controle te houden.


 

Wij raden aan om elk kwartaal (dus 4x per jaar) de ontlasting te laten controleren. Hoe vaak moet worden ontwormd, hangt af van de vogelsoort, de leefomstandigheden en de uitslagen van de onderzoeken. Bij ziekteverschijnselen is het raadzaam om zo snel mogelijk een afspraak te maken op de kliniek voor een lichamelijk onderzoek.

Bij hobby-kippen en watervogels komen vaak infecties voor van de luchtwegen en infecties van het maagdarmkanaal. Deze infecties kunnen worden veroorzaakt door virussen, bacteriën, Mycoplasma, of parasieten. De problemen kunnen deels veroorzaakt worden door een verkeerde huisvesting (bijvoorbeeld door teveel ammoniak ten gevolge van een slechte ventilatie van een hok of door contact met wilde dieren).

Bij zowel hoenderachtigen als watervogels kunnen ten gevolge van een verkeerde voeding problemen ontstaan met de ontwikkeling van de poten ( bijvoorbeeld perosis / “slipped tendon” of rachitis) of vleugels (“angel wing”). Met name bij de oudere legkippen treden vaak problemen op met het legapparaat (ophopingen van ei-materiaal in de eileider zie artikel "kip verstopt legapparaat", ontstekingen in de buik ten gevolge van losse dooiers, prolaps van de cloaca, etc.).

Bij watervogels zoals eenden en ganzen treden verder vaak problemen op met de voeten (pododermatitis / bumblefoot) ten gevolge van een verkeerde ondergrond. Bij zware kippen ontstaat bumblefoot soms ten gevolge van te hoge zitstokken.