© 2017 by Rob van Zon.

Megabacteriose

Megabacteriose is een maag-darmziekte bij vogels.

Algemeen

De veroorzaker van megabacteriose is geen bacterie (zoals de naam wel doet vermoeden), maar een gist (schimmel) met de naam Macrorhabdus ornithogaster. Deze gist veroorzaakt een ontsteking van met name de wand van de maag op de overgang van de kliermaag naar de spiermaag. De infectie komt bij veel verschillende vogelsoorten voor, maar is het beruchtst bij grasparkieten. De gist wordt ook wel eens aangetroffen bij gezonde vogels; Waarschijnlijk speelt de weerstand van de vogel en het gelijktijdig voorkomen van andere ziektes een rol bij het wel of niet ontwikkelen van ernstige ziekteverschijnselen.

 

Verschijnselen

Als gevolg van deze ontsteking kunnen er meerdere verschijnselen optreden, zoals braken/kokhalzen, gewichtsverlies, slecht verteerde ontlasting, buikpijn, bol zitten en sterfte.

Diagnose

Op dit moment wordt de diagnose met name gesteld door middel van microscopisch ontlastingsonderzoek. Na het aanbrengen van een kleuring kan Macrorhabdus ornithogaster herkend worden in uitstrijkjes van de ontlasting (de gist ziet er een beetje uit als een mega-grote bacterie, vandaar de naam "megabacteriose"). Wat het stellen van de diagnose lastig kan maken, is dat de gist niet continu wordt uitgescheiden; Hierdoor kan het voorkomen dat de infectie wel aanwezig is, maar niet te zien is in de ontlasting. Bij sterke verdenking op de ziekte wordt daarom onderzoek gedaan op ontlasting van meerdere dagen. In andere landen is tegenwoordig ook een zeer gevoelige PCR-test beschikbaar.

Microscopisch beeld van Macrorhabdus ornithogaster (de lange lichtpaarse sigaarvormige structuur met de witte rand erom heen). De kleine donkerpaarse langwerpige structuren zijn staafvormige bacteriën.

Behandeling

Er zijn meerdere behandelmogelijkheden tegen megabacteriose. Op dit moment is de meest veilige behandeling een behandeling met Amfotericine B (Fungizone), 2x daags direct in de snavel. Dit middel is effectief tegen Macrorhabdus ornithogaster en geeft wanneer het via de snavel wordt ingegeven geen bijwerkingen buiten het maag-darmkanaal. Er zijn alternatieve behandelmethodes, zoals het toevoegen van bepaalde medicatie aan het drinkwater. Deze middelen lijken echter ofwel minder effectief te zijn, of meer kans op bijwerkingen te geven. De medicatie moet soms wel 30 dagen worden gegeven om de infectie te bestrijden.

Naast het met medicatie behandelen van de gist, is het ook erg belangrijk om de besmettingsdruk te verlagen door een goede hygiëne en om de weerstand van de vogels optimaal te houden (o.a. door een volledige voeding, minimaliseren van stress en het behandelen van andere ziektes).