© 2017 by Rob van Zon.

Ziekte van Marek bij kippen

Algemeen

De ziekte van Marek wordt veroorzaakt door een herpes-virus. Besmetting met het virus, dat helaas zeer lang aanwezig kan blijven in de leefomgeving, treedt o.a. op door contact met het stof van de veren. Besmetting via de eieren treedt niet op.

Kuikens vanaf ongeveer 6 weken leeftijd kunnen symptomen van de ziekte van Marek krijgen krijgen. Meestal treden klachten op tussen de 2 en 6 maanden leeftijd. Oudere kippen kunnen ook ziek worden en overlijden, met name als ze door een andere oorzaak zoals stress een verminderde weerstand hebben. Niet alle besmette jonge kippen worden ziek. De persoonlijke weerstand speelt hierin een rol en ook het ras (bepaalde rassen zijn extreem gevoelig, andere juist vrijwel resistent)

Symptomen

Door afwijkingen aan de zenuwen kunnen verlammingen van de poten of vleugels, torticollis (draaien van de nek) en het verlammen en overvuld raken van de krop optreden. Ten gevolge van het ontwikkelen van tumoren (lymphoom) in andere organen kunnen o.a. verdikkingen in de huid, een grijze verkleuring van de iris en gewichtsverlies optreden. Niet elke patiënt krijgt dezelfde klachten. Veel van de klachten zijn niet specifiek voor deze infectie: Niet elke kreupele kip en niet elke kip met een vergrote kip heeft gelukkig de ziekte van Marek, daarom is onderzoek door de vogelarts / vogelspecialist bij klachten wel altijd verstandig.

​Behandeling

Er is helaas geen behandeling voor de ziekte van Marek, de ziekte is niet te genezen. Bij kippen met ernstige klachten moet euthanasie overwogen worden om ze verder lijden te besparen.

Preventie

Het is natuurlijk erg belangrijk om een Marek-vrije groep kippen ook vrij van de ziekte van te houden. Om de kans op het binnenslepen van de zieke te verkleinen is het belangrijk om nieuwe jonge kippen meer dan een maand in quarantaine te houden. Kuikens moeten tot zeker 3 maanden leeftijd weg worden gehouden van een besmette omgeving.

Als een groep kippen (en dus de leefomgeving!) wel al besmet is met het virus, is het belangrijk om de kippen stress-vrij te laten leven. Dit houdt de weerstand optimaal en verkleint daardoor de kans op ziekte en sterfte. (En het is uiteraard ook gewoon prettig om geen stress te ervaren).

Kuikens kunnen op jonge leeftijd (liefst onder 2 weken) worden gevaccineerd tegen de de ziekte van Marek . Deze inenting zorgt ervoor dat de kippen als ze later besmet worden geen symptomen krijgen van de aandoening, het helpt niet tegen besmetting met het virus.

 

Ook gevaccineerde kippen kunnen dus drager zijn van het virus en andere kippen besmetten, terwijl ze zelf niet ziek zijn. Het bij een Marek-vrije groep kippen plaatsen van nieuwe, gevaccineerde kippen geeft hierdoor soms juist een risico!

Wanneer er nieuwe kippen in een besmette omgeving worden geplaatst, is het belangrijk dat deze juist wel gevaccineerd zijn. Ze zullen immers in contact komen met het virus, juist terwijl ze door de nieuwe omgeving en transport ten gevolge van stress een verminderde weerstand hebben.